ลูกรักโตก่อนวัย… เป็นภัยต่อสุขภาพในอนาคตได้

ลูกรักโตก่อนวัย… เป็นภัยต่อสุขภาพในอนาคตได้

เราทุกคนต้องเติบโตขึ้นทุก ๆ ปีอยู่แล้ว ใครบางคนอาจจะไม่อยากโตขึ้นเพราะยิ่งโตภาระและหน้าที่ก็ยิ่งต้องมีมากขึ้นตามวัยวุฒิ ในขณะที่ใครหลายคนอาจจะอยากรีบโตเร็ว ๆ ด้วยเหตุผลต่าง ๆ แต่ทุกคนทราบหรือไม่ ว่าการเติบโตที่รวดเร็วเกินไปก็ส่งผลเสียต่อสุขภาพได้เช่นกัน ในบทความนี้เราจะขอแนะนำคุณพ่อ คุณแม่ยุคใหม่ ให้รู้จักกับภาวะ “โตก่อนวัย” ของลูกน้อย ภาวะที่ดูเหมือนจะเป็นผลดีแต่เป็นผลร้ายได้เช่นกัน

ภาวะโตก่อนวัย คือ ภาวะที่เด็กเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์และเกิดความเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกายอย่างรวดเร็ว ในช่วงอายุก่อน 8 ปี ทั้งที่ปกติเด็กหญิงจะเริ่มเข้าสู่วัยสาวเมื่ออายุ 8-13 ปี และเด็กชายเริ่มแตกเนื้อหนุ่มเมื่ออายุ 9-14 ปี ส่งผลให้ร่างกายมีอายุกระดูกเกินอายุจริงและส่งผลเสียให้ความสูงหยุดชะงัก ปัญหาดังกล่าวพบในเด็กหญิงมากกว่าเด็กชายถึง 10 เท่า ซึ่งสาเหตุเกิดได้จาก

·      ปัจจัยภายใน ทั้งด้านพันธุกรรม ที่แม่มีประจำเดือนก่อนอายุ 12 ปี และพ่อเคยอยู่ในภาวะเป็นหนุ่มเร็วก่อนวัย หรือ อาการเจ็บป่วยจากเนื้องอก รวมถึงความผิดปกติในการทำงานของรังไข่หรืออัณฑะก็ส่งผลให้เกิดภาวะดังกล่าวได้

·      ปัจจัยภายนอก เช่น การได้รับ เอสโตรเจน ในปริมาณที่มากกว่าปกติจากการรับประทานอาหาร ได้รับโภชนาการมากเกินพอดีจนมีhttps://www.sikarin.com/health/%E0%B9%82%E0%B8%A3%E0%B8%84%E0%B8%AD%E0%B9%89%E0%B8%A7%E0%B8%99-%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B0%E0%B8%AD%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2-%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%B5%E0%B9%88ซึ่งมีความเสี่ยงที่จะเข้าสู่ภาวะ โตก่อนวัย มากกว่าเด็กที่มีรูปร่างผอมนั่นเอง

สัญญาณบ่งบอกว่าเด็กโตก่อนวัย

·      เด็กผู้หญิง : อาจคลำพบไตเต้านมหรือมีเต้านมขึ้นก่อนอายุ 8 ปี มีสิว หน้ามันคล้ายวัยรุ่น มีขนหัวหน่าว เริ่มมีกลิ่นตัว สะโพกผาย มีประจำเดือนเร็วก่อนอายุ 9 ปี และมีส่วนสูงเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว ดูโตเร็วกว่าเพื่อนในวัยเดียวกัน

·      เด็กผู้ชาย : อวัยวะเพศโตขึ้นก่อน 9 ปี มีขน หัวหน่าว มีสิว หน้ามัน เสียงแตกหนุ่ม มีกลิ่นตัว ที่สำคัญคือ ส่วนสูงเพิ่มเร็วมากกว่า 5-6 เซนติเมตรต่อปี ซึ่งเป็นสัญญาณหลักให้คุณพ่อคุณแม่สามารถสังเกตได้อย่างชัดเจน

ผลกระทบจากภาวะเป็นหนุ่มสาวก่อนวัย

·      ด้านร่างกาย

o  ฮอร์โมนเพศที่มากกว่าปกติทำให้เด็กเติบโต

o  ส่วนสูงที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว

o  มีอายุกระดูกที่มากกว่าอายุจริง ไม่นานเด็กจะหยุดสูงเนื่องจากกระดูกปิดก่อนวัย ส่งผลเสียต่อส่วนสูงสุดท้าย

·      ด้านจิตใจ

o  ไม่เข้าใจภาวะที่เป็นและคิดว่าการเติบโตที่รวดเร็วเป็นปมด้อย

o  อาจมีพฤติกรรมก้าวร้าว อารมณ์รุนแรง และมีอารมณ์ทางเพศก่อนวัย

o  ในเด็กหญิงอาจมีปัญหาในการดูแลสุขอนามัยเนื่องจากประจำเดือนที่มาถึงแบบไม่ทันตั้งตัว

o  อาจรู้สึกแปลกกว่าเพื่อนวัยเดียวกันและกลายเป็นคนเก็บตัว

วิธีตรวจสอบทางการแพทย์หากสงสัยว่าลูกมีภาวะโตก่อนวัย

เมื่อพบสัญญาณเตือนผิดปกติของร่างกายแล้ว แนะนำว่าควรพาลูกรักเข้าพบแพทย์เพื่อรับการวินิจฉัย โดยมีทางเลือกในการตรวจสอบได้ดังนี้

1. ถ่ายภาพรังสีอายุกระดูก (Bone age) โดยปกติกระดูกจะมีรูปร่างและการเชื่อมติดที่เปลี่ยนแปลงไปตามอายุ จึงสามารถประเมินอายุจากภาพเอกซเรย์กระดูกข้อมือข้างที่ไม่ถนัด และนำมาเทียบกับขนาดของกระดูกในเด็กปกติว่าล้ำหน้าเกินกว่าอายุจริง และอยู่ในภาวะโตก่อนวัยหรือไม่

2. การตรวจอัลตราซาวด์บริเวณเชิงกราน (Pelvic Ultrasonography) สามารถวินิจฉัยภาวะโตก่อนวัยที่เกิดจากถุงน้ำหรือ เนื้องอก รังไข่ และเนื้องอกต่อมหมวกไตได้ ในเด็กที่โตกว่าวัยจะพบมดลูกที่มีขนาดยาวกว่า 34 มิลิเมตร และมีเยื้อบุโพรงมดลูกที่หนา

3. ตรวจวัดระดับฮอร์โมนเพศในเลือด ในเด็กที่มีภาวะโตก่อนวัย ด้วยการทดสอบฮอร์โมน GnRH Stimulation Test ซึ่งจะตรวจพบว่ามีระดับฮอร์โมนเพศสูงกว่าเกณฑ์

          หลังประเมินผลการตรวจหากพบว่ามีภาวะโตก่อนวัย และยังอยู่ในช่วงที่รักษาได้ แพทย์อาจพิจารณาให้ยายับยั้งฮอร์โมนเข้าที่กล้ามเนื้อทุกๆ 1-3 เดือน จนกว่าจะมีอายุ 11-12 ปี และมีการตรวจติดตามอายุกระดูกทุก 6-12 เดือน เพื่อช่วยชะลอการปิดของกระดูก เด็กที่มีภาวะหนุ่มสาวก่อนวัยจะกลับมามีส่วนสูงเติบโตตามเกณฑ์แบบค่อยเป็นค่อยไป ในเด็กหญิงจะเห็นได้ชัดเจนจากขนาดเต้านมที่ยุบลง และเริ่มมีประจำเดือนครั้งแรกหลังจากวันที่ได้รับยายับยั้ง