ลูกนอนกรน…อาการที่ไม่ควรมองข้าม

ลูกนอนกรน…อาการที่ไม่ควรมองข้าม เสี่ยงหยุดหายใจขณะหลับ

อาการนอนกรนนั้นเกิดจากช่องทางเดินหายใจส่วนต้นของเราตีบแคบขณะนอนหลับ ทำให้ลมหายใจไหลผ่านได้ลำบาก โดยสาเหตุการนอนกรนในเด็กส่วนใหญ่ เกิดจากขนาดต่อมทอนซิลและหรือ ต่อมดีนอยด์ โตจนบังทางเดินหายใจส่วนต้นของเด็ก มักพบบ่อยในเด็กวัยก่อนเรียนจนถึงอายุ 8 ปี นอกจากนี้ยังสามารถเกิดจากสาเหตุอื่น ๆ ได้ เช่น ภาวะอ้วน โครงหน้าผิดปกติ โรคภูมิแพ้จมูก เป็นต้น

เหตุผลที่ไม่ควรมองข้าม

แม้ว่า อาการนอนกรน ส่วนใหญ่จะไม่เป็นอันตราย เมื่อเกิดนาน ๆ ครั้ง เช่น เกิดเมื่อเวลามีอาการหวัด และไม่รบกวนการนอน แต่การนอนกรนที่อันตราย เกิดจากการอุดกั้นทางเดินหายใจอย่างสมบูรณ์ ทำให้เกิด ภาวะพร่องออกซิเจน และภาวะคาร์บอนไดออกไซด์คั่งในเลือดในขณะหลับ ซึ่งมีผลทำให้คุณภาพของการนอนหลับลดลง ซึ่งเรียกภาวะนี้ว่า ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น (Obstructive sleep apnea, OSA)

สัญญาณเตือนของภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้นทางเดินหายใจอย่างสมบูรณ์

1. กรนเสียงดังเป็นประจำมากกว่า 3 คืนต่อสัปดาห์

2. นอนหลับในท่าที่ผิดปกติ นอนกระสับกระส่าย หรือมีเหงื่อออกมากขณะหลับ

3. สังเกตว่ามีเสียงหายใจเงียบขาดช่วงเหมือนหยุดหายใจเป็นระยะเวลาสั้น ๆ ตามด้วยเสียงกรน หายใจลึกเฮือก หรือสะดุ้งตื่นระหว่างกลางคืน

4. มีปัญหาในการเรียนและพฤติกรรม เช่น สมาธิสั้น อารมณ์หงุดหงิดง่าย หรือ ง่วงหลับขณะเรียน เป็นต้น

5. ปลุกตื่นยาก หรือหลังตื่นนอนแล้ว ไม่สดชื่นเหมือนนอนไม่พอ

6. ปวดศีรษะในระหว่างวัน หรือปวดศีรษะหลังตื่นนอน

7. ปัสสาวะรดที่นอน ทั้งที่เคยกลั้นได้มาก่อน

กรณีเกิดในเด็กส่งผลเสียอย่างไรอย่างไร

ภาวะดังกล่าวทำให้ช่วงเวลาการนอนไม่มีคุณภาพและไม่เพียงพอ ดังนั้น เด็กอาจแสดงออกได้หลายด้าน เช่น ด้านพฤติกรรม อาจมีนิสัยซนมากผิดปกติ สมาธิสั้น ก้าวร้าว ความจำสั้น, ด้านการเจริญเติบโต อาจเติบโตช้า มี ภาวะอ้วน และ ภาวะดื้อต่อฮอร์โมนอินซูลิน นอกจากนี้ยังกระทบต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด เช่น ความดันโลหิตสูง หัวใจห้องซ้ายหนาตัวขึ้น และหากอาการรุนแรงจะทำให้ความดันเลือดในปอดสูง หัวใจห้องขวาทำงานผิดปกติ และ หัวใจวาย ได้ ในส่วนของการวินิจฉัยเมื่อผู้ปกครองพบสัญญาณผิดปกติ แพทย์จะทำการซักประวัติและตรวจร่างกาย หลังจากนั้นจะถ่ายภาพรังสีเพื่อดูขนาด ต่อมทอนซิล และอะดีนอยด์ เมื่อพบอาการที่สงสัย ภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น แพทย์จะทำการวินิจฉัยยืนยันด้วย หัวใจวาย (sleep test หรือ polysomnography)

การรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับจากการอุดกั้น

กรณีนอนกรนที่เกิดจากต่อมทอนซิลและอะดีนอยด์โต การรักษาขึ้นกับว่าผู้ป่วยมี ภาวะหยุดหายใจร่วมด้วยหรือไม่

·      หากไม่มีหรือมีเพียงเล็กน้อย จะรักษาด้วยใช้ ยาสเตียรอยด์พ่นจมูก และ/หรือการใช้ยาป้องกันภูมิแพ้แบบกิน

·      ถ้ามีภาวะหยุดหายใจรุนแรงระดับปานกลางถึงรุนแรงมาก รักษาโดยการตัดต่อมทอนซิลและ/หรืออะดีนอยด์ออก

กรณีผู้ป่วยนอนกรนและหยุดหายใจจากสาเหตุอื่น รักษาโดยการใช้เครื่องอัดอากาศแรงดันบวกชนิดต่อเนื่อง(continuous positive airway pressure, CPAP) ครอบหน้าผู้ป่วยขณะหลับ เพื่อช่วยเปิดขยายทางเดินหายใจส่วนต้น นอกจากนี้ยังมีการรักษาที่สำคัญอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น การดูแลสุขลักษณะที่ดีของการนอน การควบคุมน้ำหนัก หรือหลีกเลี่ยงสารกระตุ้นที่ก่อให้เกิดภาวะภูมิแพ้จมูก เป็นต้น